A white woman with long blonde hair kneels down on a mossy rock, holding a big boom mic towards it. The sun is shining and glinting against her hair, she is smiling. Around her are many many other rocks and a blue sky.
Cheryl Beer — The Millennium Coastal Path. Part of a R&D Mentorship with Addo Creative funded by Arts Council of Wales

Cyhoeddi Comisiynau Unlimited 2021

Ni welwyd erioed gyfnod mwy tyngedfennol i fuddsoddi mewn artistiaid anabl, a heddiw mae Unlimited yn cyhoeddi cronfa gwerth £717,490 ar gyfer 34 o artistiaid a chwmnïau anabl ledled y Deyrnas Gyfunol. Mae Jo Verrent, Uwch Gynhyrchydd Unlimited, yn dweud mwy wrthym . . .

Mae pobl anabl yn cyfrif am draean y rhai sy’n marw o COVID-19, ac mae artistiaid llawrydd ymhlith y rhai a ddioddefodd waethaf yn sgil y pandemig, gyda llawer ohonynt yn parhau i fethu cael cymorth ariannol. Mae tîm Unlimited a thros 50 o banelwyr fu’n asesu’r ceisiadau wedi gwthio’n galed i gefnogi cynifer ag y bo modd o’r 77 prosiect a gyrhaeddodd y rhestr fer. Roedd yna lawer o benderfyniadau heriol i’w gwneud, ac rydym wedi gor-wario er mwyn blaenoriaethu arian ar gyfer artistiaid anabl i’w galluogi i creu gwaith cwbl arbennig.

Allan o 468 o geisiadau, mae Unlimited heddiw yn cyhoeddi 11 o wobrau i Egin-artistiaid, 13 o wobrau Ymchwil a Datblygiad (R&D), wyth gwobr Prif Gomisiwn, ac dau comisiwn strategol.

Ehangder y gwobrau

Mae’r gwaith rydym yn buddsoddi ynddo yn chwalu unrhyw fythau bod ‘artistiaid anabl i gyd yr un fath â’i gilydd, neu’n gwneud yr un math o waith, neu’n dymuno cael yr un math o gynulleidfa.’ Mae’r amrywiaeth yn gwbl ryfeddol. O brosiectau sy’n archwilio arogleuon (The Scent of Insulin gan Clara Weale) i’r fforest law (Cân y Coed: Empowering the Rainforests of Wales gan Cheryl Beer), i ffocysu ar lyffantod (Jack’s Frogs gan Jack Foulks) a bwyd (Have You Eaten? gan Rhine Bernardino); clymau brawdol (Brotherly, Otherly, Disorderly gan Vijay Patel) a dyletswyddau domestig (EPIC DOMESTIC gan Bobby Baker).

Mae yna waith sy’n ffocysu ar y profiad o anabledd a/neu nam, megis Martha! gan Stephanie Back, Do I Look Okay To You? gan Jameisha Prescod, HEAR: The Intersection Between Hearing Loss & Extinction gan Mohammed Hassun Zafar, a Deviant gan Emily Beaney, sy’n ceisio cynrychioli profiad byw menywod sy’n dioddef o endometriosis. Yn yr un modd, mae yna waith lle nad yw anabledd neu nam yn ganolog i’r archwiliad artistig.

Mae’r argyfwng amgylcheddol yn parhau i fod yn thema allweddol, ac mae gweithiau megis Island Bodies gan Rachael Young a Mind the Gap a gwaith Nickie Miles-Wildin, Leave the Light on For Me yn mynd i’r afael â hyn mewn gwahanol ffyrdd ar gyfer gwahanol gynulleidfaoedd, a phob un yn cynnig persbectif y mae gwir angen i ni ei brofi.

Mae gwaith ar gyfer lleoliadau gwledig yn fwlch rydym wedi bod yn benderfynol o’i gau. Yn y rownd hon gwelwn Tom Wentworth a Jack Dean yn ennill gwobrau partneriaeth i wneud gwaith a gefnogir gan Pentabus a Farnham Maltings ar gyfer cynulleidfaoedd gwledig (Little Bits of Ruined Beauty a Hero & Leander, or, I Love You, But Everything’s Underwater). Ac eleni, mae gennym nifer o weithiau ar gyfer plant a chynulleidfaoedd ifanc, megis The Shoes of Tanboury gan Lilac Yosiphon, ein gwobr partneriaeth gyda’r Polka Theatre, ac A Home for Hamish gan Clare a Lesley, Artistiaid Dawns Anabl.

Mae pob ffurf ar gelfyddyd yn cael eu cynrychioli, a nifer o genres newydd – o opera (The 9 Fridas, Gareth Churchill) i dechnoleg newydd sy’n dilyn llwybrau cadeiriau olwyn mewn gofod cyhoeddus (Wheel trails, Joseph Wilk) i zines (Take It Back, Lilith Cooper) a gwaith sy’n ymgorffori sawl ffurf, megis Making Solid: unpredictable bodies gan Sam Metz, sy’n cyfuno perfformio, ffilm ac animeiddio gyda chreu cerflunwaith.

Tra bod 67% o’r gwobrau’n mynd i artistiaid nad ydynt wedi cael eu hariannu gan Unlimited yn y gorffennol, mae yna hefyd weithiau gan artistiaid a ariannwyd dros y naw mlynedd ddiwethaf sy’n adrodd stori’r effaith rydym yn ei chael – gyda Mish Weaver a’r Stumble danceCircus, a ariannwyd ddiwethaf gan Unlimited fel rhan o’i ddechreuad gyda’r Olympiad Diwylliannol yn 2012, sy’n ennill gwobr partneriaeth Artsadmin am Parade of Horribles; Jess Thom yn derbyn arian Ymchwil a Datblygiad ar gyfer Burnt Out In Biscuit Land, a fydd yn ail-ymweld â’i darn cyntaf a ariannwyd gan Unlimited; ac artistiaid megis Ellen Renton ac Aby Watson sy’n symud o’n categori Egin-artist yn y rownd ddiwethaf i dderbyn gwobr Ymchwil a Datblygiad fel artistiaid mwy sefydledig y tro hwn, am waith llenyddol dan y teitl And Who’s She When She’s At Home? a darn o ddawns, sef brut.

Gwobrau Partneriaeth

Mae Unlimited wedi cydweithio gydag 11 o sefydliadau celfyddydol ledled y Deyrnas Gyfunol i gynyddu’r arian sydd ar gael, ac ymestyn cyrhaeddiad y gweithiau a gomisiynwyd. Mae’r buddsoddiad ychwanegol, a hanfodol, hwn wedi arwain at 17 o wobrau partneriaeth, gan gefnogi ein nod o wreiddio artistiaid anabl ym mhob rhan o’r sector diwylliannol.

Mae’r Wellcome Collection wedi buddsoddi nid mewn un, ond dwy, wobr (The Archive of the Unseen, Christopher Samuel, a Birdsong From Inobservable Worlds, Dolly Sen), ac felly hefyd Sage Gateshead, sy’n cefnogi John Kelly gyda datblygu cerddoriaeth greadigol ac Ailís Ní Ríain gydag Ymchwil a Datblygiad The History of the Present, gwaith theatr gerdd wedi’i seilio ar linell heddwch Belfast.

Mae Ymddiriedolaeth Bagri hefyd wedi noddi dwy wobr – Ymchwil a Datblygiad Qwana’s Child gan Estabrak, prosiect deithiol ar realiti cudd a lleisiau’r bobl LGBTQIA+ a dawelwyd oddi mewn i ddiaspora Gorllewin a Gogledd Affrica a’r rhanbarth, ynghyd â Have You Eaten? gan Rhine Bernardino, llyfr sy’n casglu’r naratif a storïau y tu ôl i’r ryseitiau o Across Asia.

Yn ystod y broses, rydym wedi ennill gwobr Partneriaeth ychwanegol. Bydd gwobr Laura Fisher am Forged (in the tender heat of your embrace), yn datblygu’n wobr partneriaeth Dave Toole, gydag arian cyfatebol yn dod o Gronfa Bwrseriaeth Dave Toole, a sefydlwyd ar ôl ei farwolaeth i gefnogi’r genhedlaeth nesaf o ddawnswyr anabl.

Yn sgil ein perthynas â Coventry City of Culture Trust cyhoeddwyd deg o ficro-wobrau yr haf hwn, ac yn awr datblygir hynny ymhellach gyda thair gwobr ychwanegol ar gyfer egin- artistiaid – Hayley Williams-Hindle gyda Portrait of a Brain, Ayesha Jones gyda Motherland, a Jack Foulks y soniwyd amdano uchod. Yn ogystal, gallwn gyhoeddi’r cyntaf o’n cyd-gomisiynau strategol, gyda Muscle Memory in Motion gan Al Davison, sef gwe-gomic mewn ymateb i droseddau casineb yn erbyn yr anabl.

Y data

Byddwn yn cyflwyno rhagor o fanylion am y data cyn gynted ag y byddwn wedi cwblhau’r dadansoddiad, ond gallwn gadarnhau’r canlynol:

  • Mae 24% o’r arian a ddyfarnwyd yn y rownd hon yn mynd i artistiaid sydd wedi’u lleoli yng Nghanolbarth Lloegr, 22% i rai sydd wedi’u lleoli yn Llundain, 16% i Dde-orllewin Lloegr, 13% i Ogledd Lloegr, 10% i Gymru, 9% i’r Alban, a 6% i Dde-ddwyrain Lloegr.
  • Mae 46% o’r arian a ddyfarnwyd yn y rownd hon yn mynd i gelfyddydau cyfun, 15% i’r theatr, 11% i’r celfyddydau gweledol, 7% i lenyddiaeth, 5% i gerddoriaeth, 3% i ddawns, 13% i eraill (theatr gerdd a chelfyddyd sain amgylcheddol).
  • Mae 32% o’r gwobrau yn mynd i artistiaid croenliw.

Mae gan bawb ohonom ran i’w chwarae

Mae dyfarnu swm o dros hanner miliwn o bunnau i artistiaid anabl yn beth rhyfeddol i’w wneud, ac yn rhywbeth rydym yn teimlo’n gyffrous wrth ei gyflenwi – ond dim ond rhan o’r darlun yw hyn. Rhaid i holl ecoleg y sector diwylliannol gefnogi artistiaid anabl ar bob lefel, er mwyn dileu’r rhwystrau gwahaniaethol systemig. Mae yna nifer o sefydliadau sy’n gweithio i ddatblygu a chefnogi artistiaid anabl – nid y ni yw’r unig lwybr sydd ar gael.

Yn achos y gweithiau hyn, fodd bynnag, rydyn ni wedi gwneud ein rhan. Bellach mae’n gyfrifoldeb ar sector diwylliannol y byd i helpu yn y gwaith o gefnogi, datblygu a rhannu’r artistiaid hyn a’u syniadau. Ac nid dim ond y rhai hynny sydd wedi derbyn gwobr, ond yr holl rai ar y rhestr fer hefyd – mae yna waith gwych yma yn barod i gael ei godi i fyny, ei ariannu a’i brofi.

Felly, sut y gallwch chi helpu? Pa weithiau fyddai’n eich denu i wybod mwy? Mae croeso i chi gysylltu – neu ymuno â’n cynllun Cyfeillion Unlimited – i chwarae eich rhan. Ac os nad oes unrhyw beth yma sy’n gweithio i chi, beth am gysylltu â ni ynghylch noddi Gwobr Partneriaeth ar gyfer ein galwad nesaf? Cofiwch, fel maen nhw’n ei ddweud, ‘os nad ydych yn rhan o’r ateb, rydych yn rhan o’r broblem’.

FROM THE BLOG